اهمیت بیشتر دانش آزاد در ایران

به نظرم در جامعهٔ ایران موضوع دانش آزاد نسبت به نرم‌افزار آزاد یا آثار خلاقانهٔ آزاد اهمیت بیشتری داره. مواردی مثل نرم‌افزار آزاد، آثار خلاقانهٔ آزاد و ... هم بسیار مهم هستند ولی در ایران بیشتر از همه چیز به دانش آزاد نیاز هست. به طور مثال این که DRM قانون بدی هست درست؛ ولی این که اکثریت مردم ایران هیچ ایده‌ای نسبت به این که DRM چیه ندارند؟ خیلی بدتره. دلایل رو در ادامهٔ متن می‌نویسم.

اولین دلیل این که در ایران افراد این آزادی رو ندارند که در مورد هر دانشی که می‌خوان مطالبشون رو (حتی با کپی‌رایت) در اختیار دیگران قرار بدن، و تنها می‌تونند در چارچوب مورد تایید حکومت فعالیت کنند. و اگه بخوان چیزی رو خارج از این چارچوب ارائه کنند، اجازهٔ فعالیت قانونی نخواهند داشت. (این همون حق آزادی بیان هست)

دومین دلیل اینه که اگه بخوان در زمینهٔ بدون مجوز و ... فعالیت کنند و به طور مثال از بستر وب برای این کار استفاده کنند، باز هم اگه فعالیتشون در چارچوبی که حکومت تعیین کرده نباشه، حکومت از ابزارهای فیلترینگ و ... استفاده می‌کنه، و اگه فرد خیلی پیگیر باشه، برخوردهای سخت‌تر صورت می‌گیره. (این هم حق آزادی بیان هست و هم این که چرا یکی باید به خودش این اجازه رو بده که یه بستر آزاد رو کنترل کنه، در این مورد کلی باید آگاه‌سازی صورت بگیره که مردم از حق خودشون آگاه باشن)

سومین دلیل اینه که با توجه به محدودیت‌هایی که از طرف حکومت و همچنین رسانه‌ها ایجاد شده، مردم ایران نیاز بسیار زیادی به آگاهی و دانش دارند. پس اگه دانش آزادی تولید شه، خیلی به رفع این نیاز و مشکلاتی که ناشی از عدم آگاهی هست کمک می‌کنه.

چهارمین دلیل این که در ایران مردم از ابزارهایی (به طور مثال تلگرام) برای دریافت محتوا استفاده می‌کنند که برای این کار ساخته نشدند و کلی محدودیت دارند (به طور مثال پابلیک نبودن مطالب) و علاوه بر این تبدیل شدن به جایی برای انتشار محتوای زرد و اسپم.علت استفادهٔ بیش از حد مردم هم شاید به خاطر محدودیت‌هایی باشه که گفتم.

در کل مشکل دسترسی آزاد به دانش در ایران، نسبت مشکلات قوانین محدودکنندهٔ حق نشر، اذیت‌کننده‌تره.

و اما چرا دانش آزاد خیلی مهمه؟ تفکر دانش آزاد اینه که دانش به صورت آزاد در اختیار همه باشه و هر کسی از هر جایی بتونه به دانش دسترسی داشته باشه، در تولیدش مشارکت کنه و در انتشار مجدد هم آزادی داشته باشه. در مطلب قبلی چند روز پیش گفتم که فرهنگ آزاد می‌تونه راهکاری برای رفع شدن مشکل نظارت بر آثار فرهنگی باشه. در این مطلب هم میگم اگه در ایران محتواهای مناسبی در هر زمینه‌ای از دانش به صورت آزاد منتشر بشن، یعنی ما در زمینهٔ دانش آزاد فعال و مبلغ گسترش دانش آزاد باشیم، کمک می‌کنیم به رفع خیلی از مشکلاتی که علتش ناآگاهی و کمبود دانش در زمینه‌های مختلف هست. جامعه‌‌ای که نیاز اساسیش دسترسی آزاد به دانشه و امثال ما با گسترش دانش آزاد در بستر آزادی مثل وب، می‌تونیم دانش رو در دسترس همه قرار بدیم و علاوه بر این لازمه که با نظارت بر وب مخالفت کنیم و مردم رو از حقشون که وب باید براشون آزاد باشه آگاه کنیم.

و از همه مهم‌تر طرز فکر دانش آزاد بیشتر از همه به رفع شدن مشکلاتی که گفتم کمک می‌کنه، این که مردم به این نتیجه برسند که اگه دانشی دارند خیلی خوبه که اونو در جایی منتشر کنن که برای همهٔ مردم در دسترس باشه (به صورت آزاد در وب که همه می‌تونن بهش دسترسی داشته باشند) یا در تکمیل یه بخشی از یه چیزی که مشارکت در اون آزاده داوطلبانه فعالیت کنند، یعنی در پروژه‌های دانش آزاد مشارکت داشته باشند. در واقع این طرز فکر می‌تونه خیلی راه‌گشا باشه.

Comments powered by Disqus